Expositie in Auschwitz Vervolging

Chronologie

Persoonsbewijs

In oktober 1940 vaardigde de bezetter een verordening uit waarin een definitie werd gegeven van wie een Jood was, in overeenstemming met de Neurenberger rassenwetten. Volgens een verordening van 10 januari 1941 moest iedereen die als Jood gedefinieerd werd, zich laten registreren. Dat gold overigens ook voor iedere niet-Joodse Nederlander van 15 jaar en ouder. Iedereen moest een persoonsbewijs bij zich dragen. Zij die als Jood geregistreerd werden, kregen een ‘J’ in het persoonsbewijs, waardoor zij bij controle van de persoonsgegevens direct herkend werden. In heel Nederland lieten vrijwel alle Joden zich registreren. Op weigering stond een gevangenisstraf van vijf jaar. Er kwamen 160.820 aanmeldingen binnen: 140.552 Joden, 14.549 half-Joden en 5.719 kwart-Joden.


Beroving van Joden

Na de registratie volgde de massale beroving. Lippmann, Rosenthal & Co., een kleine Joodse bank in Amsterdam, werd in 1941 in tweeën gesplitst. Bij de nieuwe vestiging (afgekort Liro) in de Sarphatistraat moesten Joden al hun geld onderbrengen. In mei 1942 volgden waardevolle verzamelingen en voorwerpen. Huizen van gedeporteerde Joden werden in opdracht van deze bank door de firma Puls leeggehaald. In Westerbork werden zij van hun laatste geld beroofd door vertegenwoordigers van de Liro. De bank, daarom roofbank genoemd, verkocht aandelen en bezit. De deportatie van de Joden werd met Joods geld gefinancierd.

De Nederlandse politie
Afbeelding 3Afbeelding 2Afbeelding 1
  1. Oproep van het Bevolkingsregister in Amsterdam om tijdig pasfoto’s te laten maken voor het persoonbewijs, 1941
    Fotograaf onbekend, collectie NIOD, Amsterdam
  2. Er werden verschillende persoonsbewijzen uitgegeven voor Joodse en niet-Joodse burgers. Joden kregen een grote J in hun persoonsbewijs gestempeld. Uitnodiging voor het afhalen van het persoonsbewijs. Na ontvangst van het persoonsbewijs werd de uitnodiging door de gemeente bewaard. Deze diende als registratiekaart.
    Collectie NIOD, Amsterdam en VMA, Amsterdam
  3. Er werden verschillende persoonsbewijzen uitgegeven voor Joodse en niet-Joodse burgers. Joden kregen een grote J in hun persoonsbewijs gestempeld. Uitnodiging voor het afhalen van het persoonsbewijs. Na ontvangst van het persoonsbewijs werd de uitnodiging door de gemeente bewaard. Deze diende als registratiekaart.
    Collectie NIOD, Amsterdam en VMA, Amsterdam
Woordenlijst
plattegrond
introductie
joden in nederland
vluchtelingen
duitse inval
vervolging
verzet
onderduiken
sinti en roma
deportatie
nederlanders in auschwitz
gastenboek
citaten
eerste anti-joodse maatregelen
protesten tegen de jodenvervolging
isoleren van joden
joodse werkkampen
jodenster
de joodsche raad
chronologie:
pers en propaganda
burgerbestuur

chronologie:
onlusten in amsterdam
registratie, roof en opsporing
propaganda en verzet

chronologie:
roof
tewerkstelling